بسم الله الرحمن الرحيم
مركز مطالعات وپژوهش هاى فلكى ـ نجومى با استعانت از در گاه باريتعالى ، وعنايات خاصه بقية الله الاعظم ارواحنا فداه ، حدود هشت سال است كه فعاليت علمى ، پژوهشى وآموزشى خود را آغاز نموده است ، با توجه ويژه مرجعيت عاليقدر تشيع حضرت آيت الله العظمى سيستانى (دام ظله) كه علاقه فراوان به بسط وگسترش علوم مختلف در ميان مسلمانان دارند ، اين مركز در شهريور ماه سال 1376 باگزينش حدود 40 نفر از طلاب وفضلاى مستعد حوزه علميه كار آموزشى خود را شروع نمود ، وتا اكنون بيش از 1100 دانش پژوه استفاده نمودند.
مديريت اين مركز برعهده محقق ونويسنده توانمندجناب حجت الاسلام و المسلمين حاج شيخ محمد مهدى نجف (دام عزه) مى باشد.
همچنين اساتيد مركز كه از استادان بنام وتراز اوّل كشور در دانشگاهها وحوزه هاى علميه مى باشند سهمى بسزا در شكوفايى اين مركز داشته اند.
تاكنون واحد هاى درسى مختلفى ارائه شده است كه بعنوان نمونه مى توان به «منظومه شمسى»، «هيأت اسلامى» «نجوم رياضى»، «فيزيك نجوم»، «زمين شناسى»، «روش تحقيق»، «ستاره شناسى»و «تقويم شناسى» اشاره كرد.
مركز مطالعات وپژوهش هاى فلكى ـ نجومى جهت نيل به اهداف عاليه خود از ابزار وامكانات گسترده آموزشى وپژوهشى بهره مند گرديده كه در دو بخش زير به استحضار مى رسد .
1 ـ دارا بودن ساختمان ادارى وآموزشى ، با كليه امكانات رفاهى ، وكلاس هاى مجهز ، وسالن هاى مختلف اجتماعات وغيره .
2 ـ رصد خانه مجهز به تسلكوپ هاى مختلف به همراه تجهيزات مربوطه.
3 ـ استفاده از رايانه ونرم افزارهاى آموزشى مربوطه.
4 ـ وسايل مختلف كمك آموزشى ، از قبيل اسلايد ، پروژكتور ، اُپك ، آسمان نما ، افلاك نما ، ونقشه هاى دقيق آسمان.
5 ـ تجهيزات صوتى وتصويرى مورد نياز وكاست هاى آموزشى ويديويى.
6 ـ تجهيزات کمک آموزشی و آزمايشگاهی مورد نياز.
1 ـ بهره مندى از وجود هيأت علمى برجسته از اساتيد تراز اول حوزه ودانشگاه.
2 ـ ارتباط با شبكه هاى مختلف اطلاع رسانى از قبيل اينترنت وغيره.
3 ـ استفاده از توان دانش پژوهان با استعداد كه عموماً از فضلاى حوزه علميه هستند.
4 ـ استفاده از رايانه ونرم افزارهاى علمى وپژوهشى وديگر ابزار پژوهشى از قبيل رصد خانه ، دوربين هاى نجومى وتلسكوپ هاى مجهّز.
5 ـ كتابخانه تخصصى نجوم ، اين كتابخانه علاوه بر داشتن تعداد زيادى از كتاب نشريافته هر روز جديد ترين عناوين مربوطه را خريدارى ودر اختيار اساتيد و محققان قرار می دهد.
اگر چه خيلى از عمراين مركز نو بنياد نگذشته است امّا در همين فرصت كم توفيق يافته، خدمات چشمگيرى را به عموم مردم بالأخص مؤمنين عزيز داشته باشد ، گوشه اى از اين خدمات به شرح ذيل ميباشد .
1 ـ جذب وآموزش بيش از 1100 نفر از طلاب وفضلاى مستعد حوزه علميه . اين عزيزان در اين مدت واحدهاى مختلف درسى را گذرانده اند كه عنوان آنها در ذيل از نظر شما می گذرد.
| 1 ـ نجوم رياضى. | 6 ـ منظومه شمسى. |
| 2 ـ هيأت اسلامى. | 7 ـ فيزيك نجوم. |
| 3 ـ ستاره شناسى. | 8 ـ تاريخ نجوم. |
| 4 ـ نجوم عملى. | 9 ـ روش تحقيق. |
| 5 ـ زمين شناسى. | 10 ـ تقويم شناسى. |
همچنين دانش پژوهان مى بايست واحدهاى ديگرى را نيز بگذرانند تا در تحقيقات ومطالعات آينده خود از آن بهره مند گردند.
2 ـ تهيه وانتشار جزوه هاى مختلف علمى كه بعنوان متن درسى و آموزشى در اختيار دانش پژوهان وساير علاقمندان قرار گرفته است.
3 ـ تهيه وانتشار پيش بينى وضعيت هلال در آغاز ماه هاى قمرى.
اين كتاب كه در نوع خود بى نظير است ، وحاوى اطلاعات ارزشمندى پيرامون اوقات شرعى ، پيش بينى وضعيت هلال ومشخصات ماه وخورشيد هنگام استهلال ، مشخصات خورشيد گرفتگى وماه گرفتگى هاى طول سال ودانستنيهاى نجومى است ، كمك بسيار خوبى به علاقمندان به استهلال مى نمايد .
4 ـ استخراج وانتشار اوقات شرعى ماه مبارك رمضان به افق 10 شهر مهم ايران كه با استقبال گسترده عموم مردم روبرو شد .
5 ـ ترجمه مقالات علمى ، تخصصى نجوم كه در مجلات خارجى به چاپ رسيده ويا از شبكه هاى مختلف اطلاع رسانى گرفته شده ، ودر دسترس علاقمندان قرار گرفته است .
6 ـ ايجاد پايگاه ويژه مركز در شبكه جهانى اينترنت كه به سه زبان زنده فارسى ، عربى وانگليسى قابل دسترس مى باشد .
7 ـ انتشار نشريه داخلى منظم به زبان فارسى كه به جديد ترين مباحث فلكى ـ نجومى مى پردازد . وعلاقمندان را با جديدترين رويدادهاى دنياى فلك ونجوم آشنا مى سازد .
8 ـ انتشار نشريه داخلى به زبان انگليسى كه جديدترين اخبار واطلاعات نجومى شبكه جهانى اينترنت را جمع آورى مى كند ، ودر اختيار دانش پژوهان قرار مى دهد .
9 ـ انتشار نرم افزار رايانه اى نجوم اسلامى كه داراى توانمندى هاى زيادى از قبيل:
* محاسبه اوقات شرعى همه نقاط دنيا بر اساس مذاهب اسلامى وچاپ جداول اوقات شرعى.
* ارائه سالنماى تطبيقى هجرى شمسى ، قمرى وميلادى در طول تاريخ وچاپ تقويم سالهاى مختلف.
* محاسبه اوضاع نجومى ماه با ارائه مقادير دقيق وشبيه سازى شكل ماه وخورشيد وپيشگويى هلال به صورت مستند .
* شبيه سازى كليه خورشيد وماه گرفتگيها در طول تاريخ وارائه مقادير دقيق نجومى .
* محاسبه زاويه قبله ، ميل مغناطيسى وقبله يابى بوسيله سمت ماه وخورشيد .
* ارائه چند درس وفيلم كوتاه مستند نجومى به همراه صدها تصوير وغيره.
10 ـ برگزارى نمايشگاه آخرين كسوف قرن بيستم به مناسبت كسوف 20 مرداد به مدت سه روز از 17 الى 19 مرداد 1378 .
11 ـ تهيه وانتشار تقويم، كه اين تقويم درنوع خود بى نظير است كه نشان دهنده وضعيت هلال وطلوع وغروب ماه وخورشيد بصورت روزانه واطلاعات مختلف نجومى مى باشد .
12 ـ برگزارى همايش علمى ((ستاره شناسى دريايى)) با حضور جناب آقاى ناخدا معرّب .
13 ـ برگزارى همايش علمى((كارگاه اسطرلاب)) با حضور پرفوسور هوخاندايك از هلند .
14 ـ برگزارى همايش علمى((هلال)) با حضور جناب حجت الاسلام و المسلمين آقای زمانى .
15 ـ برگزارى همايش علمى((تغيير و تحول ستارگان)) با حضور جناب آقای دکتر اميری .
16 ـ برگزارى همايش علمى ((کارگاه تخصصى استخراج تقويم)) با حضور جناب آقای مهندس صياد .
17 ـ برگزارى همايش علمى((دوربين هاى راديويى ابزارى براى رؤيت جهان نامرئى)) با حضور جناب آقای دكتر ميرترابى .
18 ـ برگزارى همايش علمى ((خورشيد)) باسخنرانى جناب آقاى دكتر نجابت
19 ـ برگزارى همايش علمى ((نجوم مدرن )) باسخنرانى جناب آقاى دكتر ميرترابى
20 ـ برگزارى همايش علمى ((فقه و نجوم )) باسخنرانى جناب استاد حجت الاسلام و المسلمين آقاى زمانى
21 ـ برگزارى همايش علمى ((كيهان در قرآن)) باسخنرانى جناب استاد حجت الاسلام و المسلمين آقاى دكتر عابدى
22 ـ برگزارى همايش علمى ((بررسى وضعيت رؤيت پذيرى هلال ماه مبارك رمضان 1424))
23 ـ برگزارى همايش علمى ((بررسى وضعيت رؤيت پذيرى هلال عيد فطر 1424)) با حضور مسؤلين محترم دفاتر مراجع عظام تقليد، استاندار محترم قم، اعضاى محترم شوراى شهر قم وشخصيت هاى علمى و فرهنگى استان
24 ـ برگزارى همايش علمى((تجهيزات قبله يابى)) با حضور پرفوسور هوخاندايك از هلند .
25 ـ برگزارى همايش علمى ((بررسى وضعيت رؤيت پذيرى هلال ماه هاى رجب ، شعبان ماه مبارك رمضان و شوال 1425))
26 ـ برگزارى برنامه ها و همايش هاى متعدد به دعوت از مراكز علمى و آموزشى در خارج از مركز
27 ـ تحقيق وچاپ کتاب ((المححصل فی مسائل الهيئة)) تاليف آيت الله شيخ ملا مهدى نراقى (قدس سره) درگذشت 1209 هجری قمری.
28 ـ عرضه 30 دستگاه تلسکوپ نيمه حرفه اى و300 دستگاه دوربين دو چشمی در سطح استان هاى قم ، مركزى ، و اصفهان
مركز مطالعات وپژوهش هاى فلكى ـ نجومى جهت خدمت هر چه بهتر وبيشتر به عموم مردم وعلاقمندان مبادرت به جذب وگزينش تعدادى از افراد مستعد از ميان طلاب وفضلای حوزه هاى مى نمايد ، وبه تربيت وآموزش آنان اقدام می كند .
مركز مطالعات وپژوهشهاى فلكى _ نجومى طبق تصويب شوراى آموزشى خود اقدام به برنامه ريزى جهت تحصيل دانشجويان اين مركز در دو دوره پيش نياز وتخصصى بدين قرار نموده :
الف : ملتزم باحكام واخلاق اسلامى و رعايت شئونات حوزوى.
ب : طلبه بودن در حوزه علميه.
ج : حد اكثر سن داو طلب 35 سال.
د : برخوردارى از سلامت وتوان جسمى لازم.
هـ : توفيق در امتحان كتبى و مصاحبه شفاهى.
تذكر: داوطلبان مسلط به يكى از زبانهاى خارجى در اولويت مى باشند.
1 ـ 2 ـ مدارك لازم
الف : تكميل فرم تقاضاى ثبت نام .
ب : فتوكپى صفحه اول شناسنامه.
ج : گواهى نامه از شوارى محترم مديريت حوزه يا سرپرستى محترم طلاب غير ايرانى.
د : فتوكپى آخرين مدرك تحصيلى.
هـ : يك قطعه عكس پشت نويس شده.
نظر به اهميت دروس رياضى وفيزيك در حل مسائل اوقات شرعى و جهت يابى واستهلال و غيره ، دانشجويان نياز مبرم به اطلاعات كافى در سطح ديپلم رياضى يا تجربى دارند ، لذا انتخاب دوره پيش نياز يا تخصصى منوط به موفقيت در امتحان مى باشد.
اين دوره در يك سال شامل دو ترم بشكل ساده دروس ذيل را مى گذرانند.
الف : رياضيات پايه.
ب : فيزيك پايه.
ج : هيئت اسلامى.
د : ستاره شناسى.
هـ : نجوم عملى.
تذكر : دروس فوق بر اساس جزوه اساتيد محترم مربوطه تعين مى گردد.
2 ـ 1 ـ 1 ـ مدت دوره
دوره پيش نياز در يك سال كه شامل دو ترم ، هر ترم داراى چهارده هفته تدريس و حل تمرين ويك هفته امتحان مى باشد، و هر هفته نيز شامل پنج جلسه يكساعت ونيم ، كه از روز دوشنبه هر هفته شروع و تا پنجشنبه پايان مى پذيرد.
2 ـ 1 ـ 2 ـ مدرك تحصيلى
در پايان دوره ، مركز مطالعات وپژوهش هاى فلكى ـ نجومى به كليه دانشجويانى كه توفيق در امتحانات يابند گواهى نامه تحصيلى اعطا مى نمايد.
2 ـ 2 ـ دوره تخصصى
اين دوره در دو سال ، وشامل چهار ترم با گذراندن دروس ذيل انجام خواهد شد.
2 ـ 2 ـ 1 ـ دروس ترم اول عبارتند از :
| رديف | عنوان درس | عنوان کتاب | مؤلف يا مترجم |
| الف: | ستاره شناسى | اصول ومبانى جغرافياى رياضى(1) | دكتر تقى عدالتى |
| ب: | هيئت اسلامى | هئيت ونجوم اسلامى (1) | على زمانى قمشه اى |
| ج: | رياضى عمومى | رياضيات پيش دانشگاهی | دكتر عبدالله شيدفر |
| د: | فيزيك عمومى | اجراء طراحى اپتيك مدرن | حبيب تجلى |
| هـ: | صور فلكى | شناخت مقدماتى ستارگان | توفيق حيدر زاده |
| و: | نجوم عملى |
2 ـ 2 ـ 2 ـ دروس ترم دوم عبارتند از :
| رديف | عنوان درس | عنوان کتاب | مؤلف يا مترجم |
| الف: | ستاره شناسى | اصول ومبانى جغرافياى رياضى(2) | دكتر تقى عدالتى |
| ب: | هيئت اسلامى | هئيت ونجوم اسلامى (2) | على زمانى قمشه اى |
| ج: | رياضيات | هندسه | محمود ديانى |
| د: | فيزيك | فيزيك پايه (مكانيك) | مهران اخباريفر |
| هـ: | زمين شناس | زمين شناسى عمومى | دكتر احمد معتمد |
| و: | نجوم عملى |
دروس ترم هاى بعدى متعاقباً اعلام خواهد شد.
2 ـ 2 ـ 3 ـ مدرك تحصيلى
در پايان دوره مركز مطالعات وپژوهش هاى فلكى ـ نجومى به كليه دانشجويانى كه توفيق در امتحانات يابند گواهى نامه تحصيلى اعطاء مى نمايد.
3 ـ موفقيت در پايان ترم
حد اقل نمره قبولى هر درس (12) دوازده ، و معدل دروس آن ترم (14) چهارده مى باشد.
4 ـ حضور در كلاس
حد اكثر عدم حضور دركلاس به ميزان هشت جلسه مى باشد.
در ميان مكاتبات كه با مركز صورت گرفته بسيارى از مشتاقان بويژه مؤمنان عزيز از گوشه وكنار جهان سئوالاتى را پيرامون قبله، اوقات شرعى و... مطرح نموده اند.
مركز جهت خدمت به اين بزرگواران به محض وصول نامه ، سئوالات را دسته بندى ودر اختيار هيأت علمى قرار مى دهد، و بعد از مباحثات دقيق پاسخ تهيه و به نشانى متقاضيان ارسال مى شود .
همچنين مركز با شناسايى نياز عموم مردم بويژه مسلمانان در فرصت هاى مناسب اقدام به نشر اخبار از طريق رسانه هاى گروهى می نمايد .
اجرام سماوى علاوه بر امواج مرئى(نور) ،امواج غير مرئى نيز تابش ميكنند.اين امواج امكان وسيع تر و دقيق ترى براى مطالعه اين اجرام فراهم مى آورد.مركز با همكارى صميمانه شركت مخابرات استان در حال انجام مقدمات ساخت دستگاه ها و آنتن هاى دريافت اين امواج مى باشد.همچنين تعداد 20 نفر از طلاب و دانشجويان و افراد علاقمند نيز آموزش تخصصى مربوطه را گذرانده اند.
وزارت علوم در نظر دارد رصد خانه ملى كشور رابا تلسكوپى حداقل به قطر يك متر تاسيس نمايد .استان هاى خراسان ،اصفهان ،كرمان وقم مكان هايى هستند كه در مراحل مطالعه اوليه انتخاب شده اند .مكان اصلي در مرحله نهايى زيرنظر آقاى پرفسور ثبوتی رياست مركز تحصيلات تكميلى زنجان انتخاب خواهد شد.مركزبه عنوان همكار مركز تحصيلات تكميلى زنجان مطالعه و مكان يابى طرح در استان قم را توسط كارشناسان خود زير نظر آقاى دكتر مير ترابى انجام مى دهد
در حدود يك چهلم آيات قرآن كريم به آسمان و اجرام سماوى اختصاص دارد . احاديث متعددى نيز در اين خصوص از ائمه معصومين به دست ما رسيده است.
مركز طرح بررسى اين آيات و روايات را در دست انجام دارد . تاكنون تفاسير ارائه شده از اين آيات و احاديث را مورد مطالعه و بررسى قرار داده و در بعضى موارد حتى اقدام به مطالعه كاربردى موضوعات مطرح شده پرداخته است.
در مطالعات نجومى احتياج به ثبت دقيق لحظه هاى مورد مطاله مى باشد .در حال حاضر ماهواره هاى GPS امواج ساعت اتمى را ارسال مى كنند.مركز قصد دارد تا يا دريافت اين امواج زمينه استفاده از آن را فراهم آورد.هچنين امكان بهره گيرى عمومى از اين امواج نيز وجود دارد.
مكان مناسب تاسيس رصد خانه، ارتفاعات و مناطق دور از نور مصنوعى است. رفت آمد به چنين مكانهايى همراه با مشكلات فراوان است . امروزه با وجود دستگاه هاى مدرن و اينترنت ، امكان هدايت خودكار رصد خانه به امرى عادى تبديل گشته است. ساخت رصدخانه هم اكنون در دست بررسى است.
اهداف عاليه اى كه مركز در راستاى تحقق آن تلاش مى كند . تحت عنوان اهداف كوتاه مدت ، وبلند مدت مطرح مى شوند .
1 ـ آموزش مسايل مورد نياز طلاب وفضلاى حوزه علميه از قبيل : وقت شناسى ، قبله شناسى ، استهلال و... بصورت تئورى وعملى .
دانش پژوهان پس از پايان دوره قادر خواهند بود در مسائل مورد نياز ، به هدايت وارشاد عموم مؤمنين بپردازند.
2 ـ استخراج وانتشار اوقات شرعى .
3 ـ تهيه وانتشار متون آموزشى .
4 ـ پاسخ به سئوالات مختلف مردم در زمينه هاى مربوطه.
5 ـ تشكيل كنفرانس هاى علمى با حضور اساتيد وصاحبنظران .
6 ـ تشکيل ستاد استهلال و گزارش امور رصدى به عموم علاقمندان .
1 ـ تشكيل دانشكده تخصصى فلكى ـ نجومى .
2 ـ احداث رصد خانه وآسمان نماى بزرگ.
3 ـ احياى آثاردانشمندان مسلمان در زمينه فلك ونجوم.
4 ـ انتشار كتابهاى جديد پيرامون ستاره شناسى .
5 ـ انتشار نشريه اى منظم وسراسرى كه به جديدترين مباحث فلكى ـ نجومى بپردازد. و علاقمندان را با جديدترين رويدادهاى دنياى فلك ونجوم آشنا سازد .
6 ـ تربيت محققان برجسته وصاحبنظر .
7 ـ انتشار تقويم تخصصى نجوم .
در پايان از خداوند منان مى خواهيم كه ما را موفق بدارد تا به دين جاويد او خدمت نماييم خداوند توفيق دهنده است وپايان كلام ما نيز ستايش خداوندى است كه پروردگار جهانيان است .